Sáng ngày 15/8/2025, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã có buổi làm việc trực tiếp kết hợp trực tuyến với đại diện Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội, Cơ quan quản lý Khí quyển và đại dương Hoa Kỳ (NOAA), các lực lượng chấp pháp trên biển của Hoa Kỳ, Văn phòng Thương mại, Văn phòng thực thi pháp luật Thủy sản Hoa Kỳ…. nhằm thảo luận và đưa ra lộ trình hợp tác cụ thể trong việc đẩy mạnh hợp tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), đồng thời tăng cường an ninh hàng hải và quản lý thủy sản bền vững. Hoạt động này cũng nhằm hướng tới kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ.
Phía Hoa Kỳ, thông qua nhóm công tác liên ngành M-SAFE về Hợp tác thực thi Pháp luật Thủy sản và An ninh hàng hải đã khẳng định hỗ trợ Việt Nam là một trong những ưu tiên hàng đầu, coi đây là minh chứng cho mối quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Một phái đoàn M-SAFE đã đến Việt Nam vào tháng 9/2023 có chuyến thăm và làm việc tại Hà Nội, Rạch Giá, Tiền Giang và Phú Quốc để tìm hiểu trực tiếp các thách thức và khung pháp lý thực tế mà Việt Nam đang đối mặt.
Mục tiêu của các chương trình hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ nhằm cung cấp các hỗ trợ cho phía Việt Nam trong quản lý, thực thi các khung pháp lý trong lĩnh vực Thủy sản, đặc biệt quản lý trữ lượng nguồn lợi bền vững theo cách tiếp cận toàn diện, có sự hỗ trợ và nâng cao năng lực đến từ các cơ quan liên ngành của chính phủ Hoa Kỳ thông qua Văn phòng Phòng chống ma túy và thực thi pháp luật quốc tế (INL) tại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Về phía Việt Nam, ông Phạm Quang Toản, đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết Việt Nam cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức như suy giảm nguồn lợi thủy sản, nhu cầu tăng cường thực thi pháp luật chống IUU và nhu cầu chuyển giao công nghệ, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thực phẩm. Mục tiêu của Việt Nam là phát triển ngành thủy sản bền vững, hướng tới một nền kinh tế thủy sản xanh (Blue economy).
Các lĩnh vực hợp tác trọng tâm
Cuộc họp đã xem xét và điều chỉnh nhiều hoạt động trong kế hoạch hành động, tập trung vào các trụ cột chính như Nâng cao năng lực thực thi pháp luật và quản lý, trong đó phía Hoa Kỳ cam kết tiếp tục hỗ trợ tập huấn về xây dựng, quản lý và bảo vệ các Khu bảo tồn biển (MPA), mở rộng sang các mô hình đồng quản lý hiệu quả, đặc biệt là cơ chế phối hợp giữa người dân và cơ quan quản lý/doanh nghiệp. Đối với hoạt động tư vấn tăng cường hệ thống giám sát tàu cá (VMS) và hệ thống Theo dõi, kiểm soát và giám sát (MCS), Việt Nam hoàn toàn đồng ý và mong muốn nhận được tư vấn và hỗ trợ từ phía Hoa Kỳ để tăng cường hiệu quả trong việc giám sát hành trình tàu và phát hiện vi phạm. Đối với việc thực thi Hiệp định các quốc gia có cảng (PSMA) và kiểm soát tàu container, ngoài các khóa tập huấn hiện có, Việt Nam mong muốn được hỗ trợ tổ chức các chuyến thăm quan học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia triển khai PSMA hiệu quả, đồng thời đề nghị phía Hoa Kỳ hỗ trợ đào tạo về kiểm soát sản phẩm thủy sản nhập khẩu bằng container, và đặc biệt là tập huấn về phân loại một số loài thủy sản (nhất là cá ngừ). Hai bên cũng thống nhất tổ chức Hội thảo về chống khai thác bất hợp pháp, thời gian dự kiến vào tháng 3 hoặc tháng 4 năm 2026.
Đối với mục tiêu phối hợp thực thi pháp luật và chia sẻ thông tin giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á và các quốc đảo Thái Bình Dương, phía Việt Nam đề nghị phía Hoa Kỳ hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm thực thi pháp luật trên biển giữa các quốc gia, đồng thời tư vấn các biện pháp tăng cường nỗ lực song phương, đa phương trong thực thi pháp luật và chia sẻ thông tin và phát hiện, ứng phó với các hoạt động xâm phạm trái phép vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam.
Đối với hoạt động tham vấn pháp lý và khoa học, hai bên thống nhất tổ chức một cuộc họp trực tuyến trong tháng 11/2025 để trao đổi sơ bộ các vấn đề cần tham vấn nhằm chuẩn bị cho cuộc họp tham vấn đầy đủ diễn ra vào quý II năm 2026. Đồng thời, phía Hoa Kỳ cũng đề xuất kênh tham vấn thường xuyên với các chuyên gia luật của Chính phủ Hoa Kỳ về các vấn đề chống IUU, MMPA và các chính sách phát triển thủy sản bền vững. Việt Nam bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến việc tuân thủ Đạo luật Bảo tồn thú biển (MMPA) của Hoa Kỳ, nhất là sau phán quyết sơ bộ của phía Hoa Kỳ về việc các điều kiện của Việt Nam chưa tương đương với yêu cầu quản lý nghề cá theo Đạo luật Bảo tồn thú biển của Hoa Kỳ vào tháng 2/2025. Phía Việt Nam đánh giá các phán quyết này chưa tính đến các cơ sở pháp lý và thực thi của Việt Nam từ 2022 đến nay và mong muốn phía Hoa Kỳ tạo điều kiện để phía Việt Nam có một lộ trình cụ thể nhằm tiếp tục rà soát và giải trình để đạt được đánh giá tương đương theo yêu cầu của phía Hoa Kỳ đưa ra, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị để đạt được sự tương đương theo luật này.
Bên cạnh đó, phía Việt Nam cũng đề xuất một số lĩnh vực hợp tác mới như tích hợp hoạt động chống buôn bán người trong khai thác thủy sản vào các chương trình đào tạo hay ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học trong đánh giá hệ sinh thái. Việt Nam mong muốn Hoa Kỳ hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ trong hoạt động nghiên cứu khoa học, đặc biệt là đánh giá hệ sinh thái biển sâu. Các chuyên gia khoa học Hoa Kỳ cũng đã có phần trình bày về cách tiếp cận quản lý nghề cá dựa trên hệ sinh thái và sử dụng dữ liệu hiệu quả.
Cuộc họp đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực chung giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, cho thấy sự cam kết và linh hoạt trong việc giải quyết các thách thức phức tạp, hướng tới mục tiêu quản lý thủy sản bền vững và tăng cường an ninh hàng hải trong khu vực.
Bình luận trên Facebook